เมื่อพูดถึงการทำมาตรฐาน ISO ในวงการพัฒนาซอฟต์แวร์ ภาพแรกที่ผุดขึ้นมาในหัวของชาว Dev และทีมบริหารจัดการโครงการหลายคน มักจะหนีไม่พ้นภาพของเอกสารกองโต ขั้นตอนที่ซับซ้อนยุ่งยาก และกระบวนการระดับองค์กรใหญ่ที่ดูเหมือนจะเข้ามาทำลายความคล่องตัว (Agility) ในการทำงาน

แต่ในฐานะ Project Manager (PM) ที่ได้รับไม้ต่อในการพา Boonmee Lab ลุยศึกการประเมินมาตรฐาน ISO/IEC 29110-4-1 (Basic Profile) ซึ่งเป็นมาตรฐานสากลด้านวิศวกรรมซอฟต์แวร์ที่ออกแบบมาเพื่อองค์กรขนาดเล็ก (Very Small Entities) หรือทีมที่มีขนาดไม่เกิน 25 คนโดยเฉพาะ จนสามารถคว้าผลการประเมินมาได้ 100% เต็ม โดยไม่มีข้อบกพร่อง (Zero NC) ผมอยากมาแชร์ประสบการณ์ว่า บทเรียนสำคัญที่สุดที่เราได้จากการทำ ISO ครั้งนี้ ไม่ใช่การแข่งกันปั๊มเอกสารให้หนาเตอะ แต่คือการพิสูจน์ให้เห็นว่าระบบที่ดีต้องเกิดมาเพื่อซัพพอร์ตคนทำงาน ไม่ใช่สร้างภาระให้คนต้องมาคอยรับใช้ระบบ

ดีไซน์ที่ยังไม่ได้ตั้งชื่อ (2).png

ความท้าทายในการผสานมาตรฐานระดับสากลกับความคล่องตัวสไตล์ Boonmee Lab

ด้วยความที่เราเป็นทีมขนาดกะทัดรัด การทำมาตรฐาน ISO/IEC 29110-4-1 ครั้งนี้ เราจึงตั้งโจทย์กันตั้งแต่แรกว่า เราจะไม่สร้างขั้นตอนใหม่ขึ้นมาให้ซ้ำซ้อน แต่เราจะใช้วิธีถอดรหัส กระบวนการทำงานจริงที่เราทำกันอยู่แล้วในโปรเจกต์สเกลใหญ่อย่าง LAMS (PEA) และ Thaiwater 5.0 นำมาจัดระเบียบและเรียบเรียงให้อยู่ในโครงสร้างที่เป็นมาตรฐานสากล

เราปรับตัวอย่างไรให้ยังทำงานได้ไวและยืดหยุ่นเหมือนเดิม?

เปลี่ยนแชทให้เป็นหลักฐานเชิงระบบ (Traceability): ทีมเรายังคงสื่อสารกันอย่างรวดเร็วผ่าน Slack และติดตามการแก้ Bug ผ่าน Notion เหมือนเดิม เพิ่มเติมคือเราปรับวิธีการบันทึกข้อตกลงและการเปลี่ยนแปลง (Change Request) ให้มีร่องรอยที่สามารถสืบย้อนกลับได้ชัดเจนขึ้น
ใช้เครื่องมือที่ทีมคุ้นเคย: โค้ดและ Version control ยังคงถูกจัดเก็บอย่างเป็นระบบบน Git Repository เอกสารสเปกและบันทึกการประชุมต่างๆ ถูกจัดหมวดหมู่ไว้บน Google Shared Drive ซึ่งทำหน้าที่เป็น Central Repository ที่รับประกันว่าทุกคนในทีมจะเข้าถึงเอกสารเวอร์ชันล่าสุดได้จริง
โฟกัสที่คุณภาพจริง ไม่ใช่แค่สร้างภาพ: การรัน Unit Test ที่ครอบคลุมเคสทดสอบหลายพันเคส และการทำ Code Review อย่างเข้มข้นก่อนกระบวนการ Merge เราไม่ได้ทำสิ่งเหล่านี้เพียงเพื่อให้มี Log ไว้ส่งผู้ตรวจ (Auditor) แต่เราทำเพื่อสร้างความมั่นใจในทุกๆ Release ที่เตรียมจะส่งมอบให้กับลูกค้า

นาทีสัมภาษณ์ Audit: เมื่อ "หน้างานจริง" คือคำตอบที่ดีที่สุด

ในวันตรวจประเมิน (Audit Day) สิ่งที่ทำให้ทีมของเราผ่านฉลุยไปได้แบบ 100% คือการตอบคำถามด้วยความจริงใจ และอ้างอิงจากหลักฐานที่เราใช้ทำงานจริงในทุกๆ วัน

กล้าเปิดหน้างานจริง: เมื่อผู้ตรวจถามถึงกระบวนการติดตามความคืบหน้าของงาน หรือวิธีการรับมือกับปัญหาที่เกิดขึ้น เราไม่ได้พึ่งพาการท่องทฤษฎี แต่เราเปิดหน้าจอ Notion, กาง Git Commit Logs และเปิดไฟล์ Work Products ต่างๆ ให้เห็นถึงขั้นตอนการจัดการ Defect และกระบวนการตรวจรับงานจริงกัน

ทีมเข้าใจภาพเดียวกัน: สิ่งที่ Auditor ประทับใจมากที่สุด ไม่ใช่การที่ PM สามารถตอบคำถามได้คล่องแคล่วอยู่คนเดียว แต่คือการที่สมาชิกในทีมทุกคน ตั้งแต่ Developer , BA, QA ไปจนถึงทีมทุกท่าน สามารถอธิบายกระบวนการและมองเห็นเป้าหมายของโครงการไปในทิศทางเดียวกันทั้งหมด

ผลลัพธ์ที่ได้มากกว่าใบเซอร์

ใบประกาศนียบัตรรับรองมาตรฐาน ISO/IEC 29110-4-1 อาจเป็นสิ่งที่ช่วยการันตีความน่าเชื่อถือ และสร้างความมั่นใจให้กับกลุ่มลูกค้าทั้งภาครัฐและเอกชนรายใหญ่ ว่าทีมของเรามีระบบการจัดการเทียบเท่ามาตรฐานโลก

แต่สำหรับภายในองค์กรอย่าง Boonmee Lab ผลลัพธ์ที่แท้จริงและมีค่าที่สุดที่เราได้รับคือ ความสม่ำเสมอในกระบวนการทำงาน ทีมงานสามารถทำงานได้อย่างมีทิศทางที่ชัดเจน ปัญหางานงอก (Scope Creep) ลดน้อยลง เราสามารถคาดการณ์และจัดการกับความเสี่ยงได้ตั้งแต่เนิ่นๆ โดยที่เรายังคงรักษาวัฒนธรรมองค์กรที่มีความยืดหยุ่น เต็มไปด้วยความคิดสร้างสรรค์ และสนุกกับการแก้ปัญหาท้าทายไว้ได้อย่างครบถ้วน

การพิชิตมาตรฐาน 100% ในครั้งนี้จึงถือเป็นเพียงจุดเริ่มต้น ก้าวต่อไปของ Boonmee Lab คือการนำกระบวนการทำงานที่แข็งแกร่งและเป็นระบบนี้ ไปสร้างสรรค์ผลงานและส่งมอบโซลูชันซอฟต์แวร์ที่มีคุณภาพสูงสุดให้แก่ลูกค้าทุกรายต่อไปอย่างยั่งยืน

เบื้องหลัง Boonmee Lab คว้ามาตรฐาน ISO แบบ 100% เต็ม โดยไม่ทิ้งสไตล์การทำงานของเรา